Hoger onderwijs: Leren aanpassen aan het "nieuwe normaal"

De pandemie en de daaruit voortvloeiende lockdown hebben de Europese universiteiten en instellingen voor hoger onderwijs gedwongen om de manier waarop zij lesgeven fundamenteel te heroverwegen. Hartmut Kulessa, European Marketing Manager bij Panasonic Visual System Solutions, bekijkt hoe organisaties zich tot nu toe hebben aangepast en hoe technologie kan worden gebruikt voor een nieuwe toekomst met blended learning.

Voor veel universiteiten en instellingen voor hoger onderwijs in heel Europa stond de implementatie en verfijning van digitaal leren, als een verrijking van het traditionele face-to-face-onderwijs, al hoog op de agenda voor 2020. De drijvende kracht achter de verandering was de mogelijkheid om internationale studenten en hun koopkracht aan te trekken, samen met de wens van Generatie Z om flexibeler te leren.

Volgens het World Economic Forum bedroegen de wereldwijde investeringen van onderwijstechnologie in 2019 18,66 miljard dollar en werd verwacht dat de totale markt voor online onderwijs tegen 2025 350 miljard dollar zou bedragen.

De lockdown van de maatschappij en de sluiting van campussen ter bescherming tegen de pandemie hebben dit proces echter enorm versneld. De ongeveer 2700 instellingen voor hoger onderwijs in heel Europa hebben zich snel moeten aanpassen om een manier te vinden om de 20 miljoen studenten te ondersteunen die niet meer op dezelfde manier als voorheen op de campus konden studeren en met elkaar omgaan.

"De pandemie versnelt de veranderingen enorm", zegt Bert van der Zwaan, voormalig rector van de Universiteit Utrecht in Nederland en auteur van Haalt de universiteit 2040: Een Europees perspectief op wereldwijde kansen en bedreigingen (2016), in een artikel voor het Nature Research Journal. Het tijdschrift stelt dat het coronavirus de universiteiten dwingt om langdurige uitdagingen in het hoger onderwijs het hoofd te bieden, zoals snel stijgende collegegelden en de schijn van elitisme. Terwijl ze deze uitdagingen aanpakken, is de financiële situatie ook nijpend: de inkomsten uit internationale studenten dalen omdat zij thuis blijven en het rendement van schenkingsfondsen krimpt omdat de investeringsmarkten ten gevolge van de recessie dalen.

Nu het duidelijk is geworden dat de uitdagingen van de anderhalvemetersamenleving er nog wel even zullen zijn, is de haast om tijdelijke oplossingen te bieden nu overgegaan in nadenken over de manier waarop blended learning een permanente transitie kan worden en over de noodzaak om een culturele en technologische infrastructuur op te zetten om dit aan te moedigen en te ondersteunen.

De kracht van online leren

De technologie voor online leren en blended learning bestaat al en heeft zich bewezen. Voor degenen die toegang hebben tot de juiste technologie, is er bewijs dat online leren op een aantal manieren effectiever kan zijn. Uit onderzoek blijkt dat studenten gemiddeld 25-60% van het materiaal onthouden als ze online leren, vergeleken met slechts 8-10% in een klaslokaal. Dit is vooral te danken aan het feit dat de studenten sneller online kunnen leren; bij e-learning kost leren 40-60% minder tijd dan in een traditionele klassikale omgeving, omdat de studenten in hun eigen tempo kunnen leren, waarbij ze geheel naar wens iets opnieuw kunnen lezen, iets kunnen overslaan of de concepten sneller kunnen doorlopen.

De menselijke factor

Maar voor instellingen voor hoger onderwijs is het kiezen van het juiste systeem naast alle andere uitdagingen, zoals het werven van personeel en de betrokkenheid en deelname van studenten, nog steeds een uitdagende reis.

Hoewel er vóór de pandemie op de Hochschule Düsseldorf al over digitaal leren werd gesproken, was er nog steeds sprake van culturele weerstand en verliep het proces langzaam.

"Ik denk dat sommige docenten van de universiteit bang waren dat ze op de een of andere manier vervangen zouden worden door technologie", zegt Professor Dr. Kati Lang, die aan de universiteit International Technical Sales Management en Industrial Marketing doceert. "Aan de andere kant geloofden we dat studenten de voorkeur zouden geven aan online leren boven klassikale vakken, maar dat was te simpel gedacht. De overgrote meerderheid van onze studenten houdt van de flexibiliteit om te kunnen studeren wanneer ze dat willen, ook als ze fulltime studeren, en geeft de voorkeur aan een mix van digitaal en face-to-faceleren.”

Professor Dr Kati Lang, University of Applied Sciences Düsseldorf

Dit anekdotische bewijs wordt ondersteund door onderzoek van Unite Students in het Verenigd Koninkrijk, waar studenten aangaven dat er meerdere verschillende methoden nodig waren om aan hun uiteenlopende behoeften te voldoen. Dit betekent echter niet dat digitaal leren werd afgewezen. Uit het kwalitatieve onderzoek bleek zelfs dat aspirant-studenten wilden dat hun universiteit een sterke digitale optie zou bieden. Ze verwachten wel dat die goed ontworpen en intuïtief is, en kunnen gefrustreerd raken als dat niet het geval is. Bovendien gebruikt 44% van de studenten uit zichzelf apps als ondersteuning bij het studeren.

De juiste leertechnologie kiezen

Hoe ziet de ideale leeroplossing er dan uit in de net aangepaste omgeving? Volgens Sanjay Sarma, vice-president Open Learning bij The Massachusetts Institute of Technology in Cambridge, is het gebruik van breed geaccepteerde virtuele vergadertechnologie niet het antwoord. "Een Zoom-universiteit is niet goed online leren," zegt hij. Sarma hoopt dat als universiteiten hun fysieke onderwijs hervatten, de ervaring drastisch anders zal zijn – met instructeurs die videocolleges vroeg verspreiden, en de contacttijd richten op de interactie met studenten om ervoor te zorgen dat ze de onderwezen concepten begrijpen. "We willen de tijd dat we bij elkaar in de buurt zijn niet verspillen met eenrichtingsverkeer", zegt hij. "Het moet tweerichtingsleren zijn."

Professor Lang haakt in op dit punt: "Het overbrengen van theorie werkt goed in een videocollege of online lesformaat, maar het is belangrijk om de interactie met de studenten op een andere manier mogelijk te maken. Wanneer je samen met de studenten in een leslokaal zit, kun je aan hun reacties zien of ze een concept begrijpen. Je kunt het verder voor ze tot leven brengen met discussie en door persoonlijke ervaringen en voorbeelden te delen. Als ze op afstand zijn, moeten we nieuwe manieren vinden om dat te laten gebeuren."

Op dit moment wordt die interactie en discussie geleverd via een aantal methoden van professor Lang, waaronder video- en conferentiegesprekken (zowel in groepen als één op één), e-mail en groepschats voor meer spontane discussie. Ze hoopt dat het mogelijk zal zijn om later weer workshops en lessen toe te voegen aan het onderwijsformaat, met inachtneming van de geldende maatregelen.

Blended learning implementeren

Dus wat zijn de essentiële elementen die moeten worden overwogen door instellingen die nu op zoek zijn naar permanente oplossingen voor blended learning, en welke essentiële ondersteunende technologieën zijn beschikbaar? Er zijn enkele aandachtspunten:

1. Studenten op en buiten de campus

De eerste uitdaging is om genoeg studenten in staat te stellen om terug te keren naar de fysieke onderwijsomgeving. Naast anderhalvemetermaatregelen en extra hygiëne-eisen op de campus moet worden gekeken naar de fundamentele opzet van collegezalen en klaslokalen, zodat het mogelijk is dat een deel van de studenten aanwezig is in de ruimte terwijl anderen live online meekijken en deelnemen of later opnames bekijken.

Gelukkig zijn er verschillende onlinetools die kunnen helpen bij de fysieke indeling van de ruimte en de plaatsing van de ideale technologische apparatuur voor de anderhalvemeteromgeving na covid.

Zo biedt de TU Delft een online ruimteconfiguratietool om instellingen te helpen om hun onderwijsomgeving met inachtneming van de vereiste afstand zo te ontwerpen dat de zichtlijnen en de leesbaarheid van schermen goed zijn.

Er zijn ook online DISCAS-berekenaars (Display Image Size of 2D Content in Audiovisual Systems) beschikbaar voor inzicht in het formaat, de resolutie, het contrast, de helderheid en de kijkhoeken en afstanden die in een bepaalde omgeving nodig zijn.

Sommige audiovisuele fabrikanten, zoals Panasonic, gaan nog een stap verder met dit concept en bieden onlinetools aan waarin de afmetingen van de ruimte en de installaties kunnen worden ingevoerd voor een aanbeveling voor de ideale projector of het ideale scherm.

2. De juiste visuele technologie kiezen

Met afstand houdende studenten in het lokaal en anderen die op afstand meekijken, zullen voor veel bestaande onderwijsomgevingen de huidige visuele oplossingen opnieuw moeten worden bekeken. Met een breed scala aan professionele schermen en projectors die kristalheldere beelden van 43 inch tot 600 inch kunnen leveren, kunnen toonaangevende fabrikanten zoals Panasonic adviseren over de beste oplossing met schermen met het juiste formaat, de juiste helderheid en het juiste contrast.

Afhankelijk van de kijk- en leerbehoeften zijn de nieuwste lasertechnologieprojectors in staat om met een uitstekende betrouwbaarheid en weinig onderhoud beelden, gegevens en video's van de hoogste kwaliteit te leveren. Daarnaast kunnen professionele touchscreendisplays, met hun brede kijkhoeken en interactieve annotatiemogelijkheden, waardevolle hulpmiddelen zijn om de leerervaring te verbeteren.

3. Educatieve inhoud vastleggen

Voor veel instellingen voor hoger onderwijs die aan het begin van de pandemie op zeer korte termijn moesten sluiten, was de eerste uitdaging het creëren van online leerinhoud waartoe studenten op afstand toegang hadden.

De instellingen die al een oplossing voor de registratie van lessen hadden, hadden een direct voordeel. Het betekende in collegezalen of klaslokalen al technologie beschikbaar was om inhoud op te nemen, te bewerken en online te publiceren. Instellingen die geen oplossing hadden, waren aangewezen op het opnemen van inhoud op laptops, waarbij vaak extra mensen moesten worden aangenomen voor het bewerken en uploaden van de inhoud.

Oplossingen voor de registratie van lessen

In de toekomst zullen oplossingen voor de registratie van lessen een integraal onderdeel vormen van elke blended-learningoplossing. In het ideale geval zou onderwijzend personeel daarmee gemakkelijk lessen of colleges moeten kunnen opnemen zonder dat eventueel aanwezige studenten worden afgeleid door meterslange kabels of hardware die in de weg staat. De belangrijkste elementen waarmee rekening moet worden gehouden zijn:

1. Audio en video van hoge kwaliteit

Het eerste wat nodig is, zijn discreet geplaatste, professionele camera's met een breed scala aan opname- en zoomopties, evenals software voor automatische tracering met gezichtsherkenningstechnologie zodat de presentator automatisch kan worden gevolgd. Deze functionaliteit zorgt ervoor dat de geproduceerde video en audio van hoge kwaliteit zijn.

2. Software voor de registratie van lessen kiezen

Ten tweede is de keuze van de software voor registratie van lessen een belangrijke overweging. Er zijn marktleidende producten, zoals Panopto, waarmee opnames vooruit gepland kunnen worden voor zorgeloze registratie van lessen. De oplossing moet de mogelijkheid hebben om aanvullende informatiefeeds in de opname te integreren. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de registratie van inhoud van 4k kwaliteit die wordt geprojecteerd op schermen in de zaal, of van inhoud die wordt weergegeven en geannoteerd op multi-touchschermen.

Tot slot is het belangrijk om te overwegen of de inhoud pas op een later tijdstip hoeft te worden bekeken of dat het systeem ook de mogelijkheid moet hebben om de les als een webcast live te streamen op het moment van de opname.

3. Inhoud beheren en delen

De toepassing moet de mogelijkheid hebben om eenmaal gemaakte video's gemakkelijk te bewerken en te uploaden naar een gebruikersvriendelijke videobibliotheek waarin inhoud veilig kan worden opgeslagen.

Met de videobewerkingsfunctionaliteit moeten de gebruikelijke bewerkingstaken vanuit elke webbrowser kunnen worden uitgevoerd, zodat de inhoud snel kan worden klaargemaakt voor gebruik.

Bij het uploaden van inhoud moet het systeem de bestaande videobestanden automatisch converteren voor afspelen op alle populaire apparaten en besturingssystemen en ze zeer goed doorzoekbaar maken zodat elk woord dat op het scherm wordt gesproken of weergegeven, kan worden gevonden. Op die manier krijgen studenten een gebruikersvriendelijke en interactieve ervaring, wat ze stimuleert om de inhoud meer te gebruiken.

Om soepele toegang te garanderen, moet worden gezocht naar oplossingen met open API's waarmee gemakkelijk verbinding kan worden gemaakt met andere essentiële universitaire systemen, zoals identiteitsproviders en leer- en contentmanagementsystemen.

4. Resultaten bewaken en ondersteuning

Voortdurende evaluatie en verbetering zal een belangrijke factor zijn na de implementatie van het systeem, dus zoek naar toepassingen die ook ingebouwde, real-time analyses kunnen leveren. Die leveren waardevolle inzichten op in de manier waarop studenten de inhoud gebruiken, zodat het systeem voortdurend kan worden verbeterd en verfijnd.

Het systeem gaat de basis vormen voor een groot deel van de leerwaarde die door de instelling wordt geleverd, dus een uitgebreid ondersteuningspakket als onderdeel van de licentie, om ervoor te zorgen dat de dienst 24 uur per dag en 7 dagen per week beschikbaar blijft, is een laatste belangrijke overweging.

De toekomst van blended learning

Professor Lang concludeert dat de pandemie weliswaar zeer betreurenswaardig en ontwrichtend is, maar dat veel van de barrières die de ontwikkeling van blended learning in de weg stonden, door de pandemie zijn weggenomen. "Er is een verschuiving geweest in het denken van mijn collega's en mij. Veel van de angst en van het onbekende is weggenomen. We hebben gezien dat we misschien niet bij de eerste poging perfecte online content maken, maar dat we wel heel snel waardevolle content kunnen leveren. Met vallen en opstaan ontwikkelen we de beste mix van leren voor de toekomst."

Het onderwijsaanbod in de Europese onderwijsinstellingen is snel aan het veranderen, maar door het gebruik van de nieuwste onlinehulpmiddelen voor planning en het gebruik van audiovisuele technologie naast oplossingen voor de registratie van lessen, zal onderwijs van hoge kwaliteit ook na de pandemie blijven bestaan en wellicht dankzij blended learning flexibeler en toegankelijker zijn dan ooit tevoren.