PC Toughbook in de natuur.

PC Toughbook in de natuur.

PC Toughbook ondersteunen natuurbehoud voor primaten in Indonesië.

Simias concolor of Simakobu, inheems op de 7000 km² Mentawai Archipelago (W-Sumatra, Indonesië), wordt geclassificeerd als met uitsterven bedreigd in de IUCN Red List van bedreigde soorten en wordt momenteel beschouwd als één van 's werelds 25 meest bedreigde primaten. Verlies van de natuurlijke omgeving door kappen van bos en het geschikt maken voor landbouw alsook de druk van de lokale jacht zijn de grootste bedreigingen voor het overleven van de soort. Echter, ondanks de significantie van het behoud van de Simakobu is er relatief weinig bekend over de vereisten van de natuurlijke omgeving, lokale verdeling, grootte van de populatie en trends, demografie, of hoe goed de soort zich aan kan passen aan verstoring door de mens. Ook bestaat er geen beheers- of behoudsplan voor de Simakobu.

In een poging om aan het overleven van de soort op de lange termijn bij te dragen, heb ik in 2009 een onderzoek opgestart dat als doel heeft sleutelaspecten van de populatiebiologie en ecologie van de Simias concolor te onderzoeken en om een biologische database te genereren die nodig is voor het implementeren van effectieve maatregelen voor behoud. De hoofddoelen van het onderzoek zijn (1) de huidige status van de Simakobu populatie op Siberut te bepalen, het grootste eiland van de archipel (ca. 4000 km²), en (2) om de hoofdfactoren te bepalen die de populatiegrootte en -distributie van de soort beïnvloeden. 

In het bijzonder zal dit een landdekking/landgebruik analyze van de Mentawai Archipelago beslaan om een up-to-date en betrouwbare classificatie van het overblijvende natuurgebied voor primaten in die regio te genereren (gebaseerd op satellietgegevens), alsook een uitgebreide reeks aan landonderzoeken om de populatiegrootte en -dichtheid te bepalen van de Simakobu op het eiland Siberut. Deze gegevens worden vergeleken met historische informatie (literatuur) om recente populatietrends te identificeren. Hiernaast zal de gevoeligheid van de soort voor verstoring door de mens worden onderzocht, met name betreffende de vernietiging van natuurlijke omgeving en jacht, en er zullen analyzes worden uitgevoerd om een kwantitatieve schatting te geven hoe ernstig de soort met uitsterven wordt bedreigd (levensvatbaarheid van de populatie van de soort). De resulterende informatie zal helpen specifieke natuurbehoudsaanbevelingen te genereren voor de Mentawai regio.

Alle gegevens voor dit project moeten verspreid over verschillende veldexpedities worden verzameld (2009 & 2010), in nogal avontuurlijke omstandigheden op de Mentawai eilanden. Met het tropische klimaat met hoge temperaturen, hoge vochtigheid en langdurige regen, en ook het ruwe en modderige terrein dat de toegang tot diverse onderzoekslocaties belemmert (vooral in afgelegen gebieden), wordt er veel gevraagd van de apparatuur die voor gegevensverzameling wordt gebruikt. Met dit in gedachten nam ik contact op met Panasonic, en vroeg hen om ondersteuning te bieden voor het project door één van hun PC Toughbook beschikbaar te stellen voor de duur van het onderzoek. Ik dacht dat deze shock- en waterbestendige, relatief lichtgewichte notebooks met lange levensduur van de accu de beste kandidaten zouden zijn voor deze taak.

Het Panasonic team reageerde snel, en gaf aan mijn natuurbehoudwerk in Indonesië te ondersteunen. Uiteindelijk kreeg ik een CF-19 om te gebruiken op de eerste veldexpeditie in 2009. Met het Toughbook in mijn bagage vloog ik naar Indonesië in oktober '09 om gegevens te verzamelen die nodig waren om de eerste fase van het onderzoek af te ronden – de eerder genoemde classificatie van de regionale landdekking & natuurlijke primaatomgeving. Hoog-resolutie satellietbeelden van Siberut, opgenomen door de Franse SPOT satelliet in 2008, vormen de basis van het classificatieproces dat, hiernaast, zeer sterk afhankelijk is van het verzamelen van referentie-informatie in het veld (d.w.z. van controlelocaties op de grond). Deze referentiegegevens werden verzameld op het eiland, met behulp van een Global Positioning System (GPS) en het optekenen van de exacte grootte en geografische locatie van elke controlelocatie.

Alles bij elkaar genomen werden meer dan 300 locaties bezocht in de 9 nogal fysiek zware weken die ik op Siberut doorbracht, die een representatief overzicht gaven van de lokale natuurlijke omgeving van de primaten (primair regenwoud, mangrovebos, moerasbos, landbouwgebieden, enz.) In deze periode was de C-19 een onmisbaar hulpmiddel. Ik gebruikte hem voor regelmatige back-ups van mijn GPS gegevens na elke tocht, voor het controleren van de kwaliteit van verzamelde gegevens, voor het uitvoeren van wat voorverwerking en ook om mijn komende trips naar andere referentielocaties te plannen. De gespecializeerde software (ArcGIS, ENVI,…) die ik voor dit doel installeerde op het Toughbook Windows XP systeem werkte perfect, en ik had in het geheel geen problemen. Omdat elektriciteit slecht op een paar plaatsen op het eiland beschikbaar is, was de lange levensduur van de accu van de C-19 één van zijn meest waardevolle kwaliteiten. De accu ging meestal ongeveer 7 uur mee, genoeg voor 1 tot 1,5 uur dagelijks werk in een zes-daagse werkweek. Omdat weekends altijd werden doorgebracht in één van de grotere dorpen aan de oostkust waar elektriciteit beschikbaar is, was het opladen van het Toughbook regelmatig mogelijk. Afgezien hiervan leken noch de aanhoudende regen noch de constant hoge luchtvochtigheid enige negatieve invloed te hebben op de laptop. Uiteindelijk was er dus eigenlijk maar één negatief punt aan het werken met het Toughbook: Omdat PANASONIC het aan ons had geleend, moesten wij hem teruggeven nadat de eerste fase van het veldwerk was afgerond aan het begin van januari!  Het uiteindelijke analyzeproces vindt plaats op een andere computer (desktop PC) in Duitsland, en is op dit moment nog steeds bezig. 

Ik wil deze korte rapportage graag afsluiten met het feliciteren van Panasonic met hun fantastische product, en met het bedanken van het Toughbook team voor het beschikbaar stellen van de C-19 voor het project. Hartelijk bedankt!

Download het artikel hier.